برگزاری کارگاه ارتقاء سطح اثرگذاری علم و جایگاه دانشگاه ها در رتبه بندی های بین المللی در جمهوری آذربایجان

به گزارش اداره روابط عمومی و همکاری های علمی بین المللی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) کارگاه آموزشی «ارتقاء اثرگذاری علم و جایگاه دانشگاه ها در رتبه بندی های بین المللی» توسط دکتر دهقانی سرپرست ISC و مرکز منطقه ای و دکتر محمد رضا فلاحتی قدیمی فومنی رئیس اداره همکاری های علمی بین المللی ISC و مرکز منطقه ای در شهر باکو در جمهوری آذربایجان برگزار شد.

دکتر دهقانی در مورد شرکت کنندگان و هدف این کارگاه آموزشی بیان کرد: «این کارگاه آموزشی با حضور هیئت رئیسه، مدیران، اعضای هیئت علمی، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و نیز نمایندگان دانشگاه های دیگر آذربایجان در محل سالن کنفرانس دانشگاه خزر برگزار شد.

از آنجا که افزایش اثرگذاری و کیفیت تحقیقات یکی از مسایل مهم برای دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی در جهان محسوب می شود، ISC مجموعه ای از کارگاه های آموزشی را در این خصوص تنظیم کرده و در کشورهای مختلف اجرا می کند. در این کارگاه ها، راهکارهای ارتقاء سطح اثرگذاری علمی در ابعاد مختلف فناورانه، نوآورانه، اجتماعی، اقتصادی و دانشگاهی ارائه می شود و محتوای کارگاه ها به طور مستقیم بر رتبه دانشگاه ها در نظام های رتبه بندی بین المللی و نیز رتبه علمی هر دانشگاه اثر می گذارد. همچنین در مبحث ارتقاء سطح اثرگذاری علم مجموعه ای از شاخص ها معرفی می شود که از آن جمله می توان به: میزان همکاری های بین المللی دانشگاه ها، میزان و کیفیت تولیدات علمی، بکارگیری نتایج پژوهش در عرصه نوآوری و فنآوری و نیز ارتقاء استناد به آثار علمی و پژوهشی محققان اشاره کرد. هدف ما از برگزاری این کارگاه کمک به دانشگاه های جمهوری آذربایجان برای ارتقاء رتبه دانشگاه ها و نیز ارتقاء عملکرد آموزشی و پژوهشی اعضای هیئت علمی بوده است».

کارگاه حاضر نیز با برنامه ریزی قبلی و به درخواست دانشگاه توسط پایگاه استنادی علوم جهان اسلام صورت گرفته است. در حقیقت نقش ISC در ارتقاء کیفیت تحقیق و ایجاد یک شبکه پیوسته علمی در سراسر کشورهای عضو سازمان همکاری های اسلامی را می توان نقشی کلیدی توصیف کرد».

دهقانی در مورد سابقه برگزاری این قبیل کارگاه ها خاطرنشان کرد: «برای تحقق اهداف یاد شده از دو سال قبل تاکنون کارگاه های مختلفی برای محققان و سیاستگذاران علمی کشورهای اسلامی و منطقه برپا شده است که از آن جمله می توان به کارگاه های برگزار شده در پاکستان،  مالزی، اندونزی، ترکیه ، برونئی و هند اشاره کرد».

دهقانی در خصوص وضعیت تولید علم در کشورهای اسلامی بیان داشت: «بررسی جایگاه و نقش کشورهای اسلامی در تولید علم دنیا نشان می دهد که کشورهای اسلامی در ۲۰ سال اخیر با رشد متوسط سالانه ۱۳ درصدی بیش از سه برابر متوسط رشد سالانه تولید علم دنیا را داشته اند. هرچند میزان رشد برای تمام کشورها یکسان نیست. به طور مثال میزان متوسط رشد سالانه تولید علم جمهوری اسلامی ایران در ۲۰ سال اخیر ۲۳ درصد و  ۶ برابر متوسط رشد دنیاست. نتایج بررسی ها نشان می دهد که نقش و تاثیر کشورهای اسلامی در تولید علم در سطح بین المللی به صورت محسوسی قابل مشاهده است. به طوری که در طول این ۲۰ سال سهم تولید علم کشورهای اسلامی از ۲ درصد به بیش از ۹ درصد رسیده است».

دهقانی در مورد وضعیت دانشگاه ها و تولید علم در جمهوری آذربایجان نیز خاطرنشان کرد: «دانشگاه های این کشور در زمینه های مختلف به فعالیت بیشتر نیاز دارند. برای مثال در جدیدترین رتبه بندی ها تنها یکی از دانشگاه های این کشور (دانشگاه خزر) در یکی از نظام های رتبه بندی بین المللی (QS) حضور دارد که معادل ۱% تعداد دانشگاه های کشورهای اسلامی حاضر در QS می باشد؛ دانشگاه های آذربایجان از نظر تعداد در نظام رتبه بندی ISC در میان کشورهای اسلامی رتبه ۱۵ را دارد؛ این کشور به ترتیب با کشورهای ترکیه، روسیه، آمریکا، آلمان و انگلستان همکاری علمی دارد».

دهقانی اضافه کرد: «محتوای این کارگاه بسیار مورد توجه مخاطبان قرار گرفت و در کنار درخواست برای استمرار این گونه کارگاه ها درخواست هایی نیز برای برگزاری کارگاه هایی به صورت ویدیو کنفرانسی نیز واصل شد».

دکتر محمدجواد دهقانی، رئیس پایگاه استنادی علوم جهان اسلام به همراه هیئت همراه اخیرا به منظور گسترش فعالیت های ISC با دانشگاه ها و مراکز پژوهشی کشور آذربایجان در زمینه های مختلف از جمله نمایه سازی نشریات معتبر علمی و پژوهشی این کشور در پایگاه داده ISC و  نیز انعقاد تفاهم نامه همکاری با دانشگاه ها و مراکز پژوهشی آذربایجان، و نیز ایجاد شاخه مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فنآوری (رایسست) به منظور دسترسی محققان و پژوهشگران کشور آذربایجان به پایگاه داده بیش از یک میلیون مدرک تمام متن فارسی در راستای ترویج و ادبیات فارسی به این کشور سفر کرده بود. در این بازدید سه تفاهم نامه همکاری و نیز یک شاخه مرکز منطقه ای و همچنین کارگاه پژوهشی ارتقاء اثر بخشی پژوهش و نیز جایگاه دانشگاه ها در رتبه بندی های بین المللی عملیاتی شد.

همچنین درطول این مدت دیدارهایی نیز با روسا و مسئولین برخی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی به صورت  مجزا صورت گرفت و توانمندی های علمی و فنی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام و مرکز منطقه ای معرفی گردید و برای همکاری این نهادها با ISC برای قرار گرفتن در نظام رتبه بندی این مجموعه و بهره مندی از گزارش های تحلیلی، توصیفی و تطبیقی آن برنامه ریزی شد.