نقش و جایگاه زبان فارسی

دکتر محمدجواد دهقانی به عنوان سخنران مدعو در مراسم اختتامیه سیزدهمین گردهمایی بین‌المللی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی شرکت نموده و در خصوص نقش و جایگاه زبان فارسی به عنوان زبان علمی در سطح ملی و بین المللی ایراد سخنرانی کردند.

به گزارش اداره روابط عمومی و همکاری های علمی بین المللی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام، در مراسم اختتامیه این گردهمایی که در تالار حافظ در تاریخ ۲۰ مهر ۹۷ برگزار شد دکتر دهقانی، سرپرست ISC درباره   خدمات مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری  و پایگاه استنادی علوم جهان اسلام در حوزه گسترش زبان و ادبیات فارسی به خصوص در سطح بین الملل به ایراد سخن پرداختند.

وی اظهار داشت: در سالهای اخیر سازمانهای مختلف از جمله بنیاد سعدی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، انجمن ترویج زبان و ادب فارسی برای گسترش زبان و ادب فارسی در سطح ملی و به ویژه بین الملل اقدامات خوبی را به انجام رسانده اند. مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری و پایگاه استنادی علوم جهان اسلام نیز در این مسیر گام هایی را برداشته اند که بیشتر در دو حوزه قابل جمع بندی است:

  • گردآوری و تولید پایگاههای اطلاعات علمی منابع فارسی شامل انواع پایگاههای اطلاعاتی نظیر پایگاه مقالات تمام متن فارسی، پایگاه مجلات تمام متن فارسی، پایگاه مقالات کنفرانس ها و … این فعالیت سبب گردیده تا مرکز منطقه ای بتواند برای راه اندازی شاخه خود در دانشگاههای دارای کرسی زبان و ادب فارسی در سراسر جهان اقدامات خوبی را به عمل آورد. لازم به ذکر است مرکز منطقه ای برای گسترش پایگاههای اطلاعاتی فارسی خود برنامه های متعددی را در دست اقدام دارد.
  • رصد تولید و انتشار نشریات فارسی و رتبه بندی آنها که این فعالیت در پایگاه استنادی و با هدف رصد عملکرد نشریات علمی و نیز رتبه بندی آنها و همچنین رتبه بندی دانشمندان و نویسندگان مقالات در کنار سایر فعالیت های پایگاه انجام می شود. بر این اساس نشریات علمی با بهره گیری از خدمات تخصصی پایگاه می توانند ضمن آکاهی از عملکرد نشریه راهکارهای ارتقاء کیفیت نشریه خود را بررسی و دنبال کنند.

در این سخنرانی دکتر دهقانی افزود:  بررسی نقشه جامع علمی کشور از یک سو و همچنین تأکیدات رهبری انقلاب در دیدارهای مختلف با اعضاء هیأت علمی دانشگاه و متخصصان زبان فارسی بیش از پیش اهمیت این زبان را به عنوان زبان علمی بین المللی آشکار می سازد.

دهقانی اظهار داشت: به منظور نیل به این مهم، سیاستگذاران عرصه پژوهش و همچنین پژوهشگران توجه بیشتری به انتشار آخرین دستاوردهای دانشمندان به زبان فارسی نموده اند و پژوهشگران نیز در سال‏های اخیر با انتشار مقالات بیشتردر مجلات معتبر نمایه شده فارسی در پایگاه بین المللی اسکوپوس توانسته اند جایگاه و اهمیت زبان فارسی را بیش از پیش پر رنگ تر نشان دهند. با نگاهی جامع و تحلیلی وضعیت زبان فارسی از سال ۱۹۹۷تا انتهای سال ۲۰۱۷ در پایگاه بین المللی اسکوپوس نشان می‏دهد که انتشار مدارک علمی به زبان فارسی در دو دهه گذشته بیش از ۴۰ برابر و رتبه جهانی زبان فارسی نیز با ۱۵ پله ارتقاء، از رتبه سی ام به پانزدهم رسیده است.

سرپرست ISC گفت: در حال حاضر تعداد مدارک نمایه شده به زبان فارسی در سال ۲۰۱۷ به میزان ۱۸۳۴ مدرک افزایش یافته است. مقایسه تعداد مدارک ثبت شده نشان می دهد که در بازه زمانی یاد شده تعداد انتشارات فارسی بیش از ۴۰ برابر افزایش یافته است. بنابراین میزان رشد متوسط سالانه کمیت تولید علم به زبان فارسی در دو دهه اخیر برابر با ۲۵ درصد بوده است.

 

دهقانی در پایان این سخنرانی گفت: علیرغم رشد زبان فارسی به عنوان زبان علم بین الملل، به نظر می رسد لازم است گام‏های بزرگی در این زمینه برداشته شود. یکی از مناسب ترین راه های عملی برای گسترش زبان فارسی سرمایه گذاری در صنعت نشر حرفه ای و تشویق نشریات و کنفرانس های علمی فارسی به عنوان زبان علم است. بازار نشر علم دنیا یک بازار انحصاری بوده به گونه ای که تنها هفت ناشر بین المللی بیش از ۵۰% مقالات دنیا را منتشر می کنند، بنابراین توسعه زبان فارسی به عنوان زبان علم بین المللی نیازمند سرمایه گذاری، برنامه ریزی، آموزش و تشویق مؤلفه‏ های اثرگذار در نشر علم است.

 

مشتاقانه منتظر دریافت نظرات شما دوستان عزیز هستیم