نگاهی کوتاه به دستاوردهای مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری

به گزارش اداره روابط عمومی و همکاری های علمی بین المللی مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری، رشد روزافزون دانشگاه ها ، موسسات پژوهشی و در نتیجه تعداد دانشگاهیان از یکسو و همچنین آمار رو به افزایش تولیدات علمی در جمهوری اسلامی ایران پس از انقلاب از دیگرسو، همگی نمایانگر ارتقای مسیر علم و فناوری پس از انقلاب شکوهمند اسلامی است.
از جمله دستاوردهای علمی ارزشمند پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سطح ملی و بین المللی، تاسیس مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری است. این مرکز با هدف حمایت و تسهیل فعالیت های علمی-پژوهشی اعضای هیأت علمی، پژوهشگران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی ایران و کشورهای منطقه ایجاد شده و در نتیجه، برقراری ارتباطات علمی، فراهم آوری زیرساخت های سخت افزاری و نرم افزاری و تأمین نیازهای اطلاعات علمی و فنی از جمله مأموریت‌های اصلی مرکز منطقه‌ای اطلاع رسانی علوم و فناوری به شمار می آید.

این مرکز با بیش از دو دهه فعالیت، در راستای خدمت به نظام علمی، آموزشی و تحقیقاتی کشور تاکنون منشاء ارائه خدمات ارزنده ای بوده است. ایده تاسیس مراکز پژوهشی در سطح بین المللی توسط وزیر وقت علوم، تحقیقات و فناوری، دکتر مصطفی معین، برپایه برقراری ارتباطات علمی با نهاد ها و سازمان­های بین­المللی شکل گرفت و در پیوند با مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری ارتباط وزیر وقت با فرهنگستان علوم جهان سوم به ریاست مرحوم پروفسور عبدالسلام برنده جایزه نوبل فیزیک از کشور پاکستان، تاثیری شگرف در اجرایی شدن این مهم داشت. با چنین پیشینه ای، مرکز با هدف تعمیق کیفیت آموزش عالی در حوزه­های نوین و برقراری و توسعه ارتباطات علمی بین­المللی با کشورهای جهان به همت ریاست وقت، دکتر جعفر مهراد، آغاز به کار نمود.

در راستای اهداف خود، مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری از ابتدای دهه هفتاد به صورت جدی ولی با امکانات محدود به گردآوری، سازماندهی و دسترس پذیر نمودن منابع علمی پرداخته و به عنوان مرکزی ملی و بین المللی (با گستره خدمتی منطقه ای) فعالیت نموده است.

برگزاری و یا کمک به برگزاری همایش های بین المللی در کنار تاسیس بیش از ۱۳ شاخه فعال در سطح کشور گواهی بر این مدعاست. در راستای تحقق ماموریت های خود، مرکز منطقه ای در سالهای اخیر به جز سیاستگذاری برای تامین منابع اطلاعات علمی به صورت چاپی و الکترونیکی، چاپ و انتشار کتاب به زبان­های مختلف و حمایت از همایش­های علمی، ملی و بین­المللی را نیز در دستور کار خود قرار داده است.

در این میان نبایستی از نظر دور داشت که اگرچه در زمان تاسیس، فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی محدودتر از شرایط کنونی بوده است اما تمام تلاش دست اندرکاران مرکز منطقه ای با توجه به اساسنامه مرکز برپایه خدمت رسانی الکترونیکی و از راه دور پی ریزی شده است. به طوری که از بدو تاسیس تاکنون بیش از ۳۰ پایگاه متفاوت توسط کارشناسان این مرکز طراحی و پیاده سازی شده و مورد بهره برداری قرار گرفته است. این خدمت انجام جستجوهای کامپیوتری جهت بازیابی مدارک علمی مورد نیاز محققان و دانشجویان بر اساس موضوع، نام نویسندگان، عنوان مدارک و سایر مشخصه های مدارک علمی را میسر نموده است.

در ابتدای امر وابستگی به مدارک چاپی اجتناب ناپذیر بوده و خدمت رسانی کامل به کاربران مرکز مستلزم کپی برداری از مدارک علمی بود. اما در گام بعدی متن کامل مدارک علمی به صورت الکترونیکی تهیه شد و در کنار مشخصات مدارک قرار گرفت. به طوری که مدارک چاپی در آرشیوهای فشرده مرکز قرار می گرفت و دسترسی به متن کامل مدارک از راه دور برای همه کاربران فراهم گردید.

حاصل این فعالیت دسترسی به متن کامل مقالات طیف وسیعی از مجلات معتبر کشور، مقالات کنفرانس ها، اطلاعات کتابشناختی و چکیده پایان نامه های کشور، اطلاعات کتابشناختی و چکیده طرح های تحقیقاتی، مقالات روزنامه ها، کتابها، استاندارها و سایر مدارک علمی بوده است. به طوریکه هم اکنون کاربران در هر نقطه ای از جهان می توانند به شبکه اینترنت دسترسی داشته باشند و بدون محدودیت از طریق وب سایت از متن کامل منابع اطلاعاتی موجود درمرکز منطقه ای استفاده نمایند.

در حال حاضر ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺮﮐﺰ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای اﻃﻼع رﺳﺎﻧﯽ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﺎوری به صورت بالقوه ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺴﺘﺮه وﺳﯿﻌﯽ از داﻧﺸﮕﺎﻫﯿﺎن، داﻧﺸﺠﻮﯾﺎن ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن و اﻋﻀﺎی محترم ﻫﯿﺄت ﻋﻠﻤﯽ می باشد. لذا ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ این ویژگی، واحد فراهم آوری و آماده سازی اولیه اطلاعات در مرکز ضمن توجه به نیازهای جامعه کاربران، به گردآوری طیف گسترده ای از منابع اطلاعاتی به زبان های مختلف تلاش می کند. ﺗﻤﺎم ﻣﻨﺎبع   ﻓﺮاﻫﻢ‏آوری ﺷده، ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﺮﮐﺰ منطقه ای ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ شده و ﺷﺎﻣﻞ منابع ﭼﺎﭘﯽ و نیز الکترونیکی می گردد.

مجموعه مرکز منطقه ای در حال حاضر دربردارنده بیش از ۴۰۰۰۰ عنوان کتاب به زبانهای فارسی، عربی و انگلیسی؛ ۱۵۵۰۰۰ شماره نشریه فارسی و ۳۰۰۰۰۰ شماره نشریه غیر فارسی؛ بیش از ۱۰۰۰۰۰ پایانامه فارسی و انگلیسی، ۱۰۰۰۰ عنوان کتاب الکترونیک انگلیسی؛ اطلاعات بیش از ۱۰۰۰۰ طرح پژوهشی؛ بیش از ۸۰۰۰۰ خبرنامه سازمانهای مختلف، بیش از ۲۰ عنوان روزنامه محلی و ملی می باشد. این درحالی است که تهیه بخش عمده ای از نشریات و تولیدات علمی کشورهای منطقه به صورت الکترونیک و چاپی نیز از دیگر ماموریتهای این سازمان است.

جهاد علمی فرزندان ایران در مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری، پیروی و دفاع از آرمان ها و دستورات رهبر و بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و تلاش جهت تحقق آرمانهای پاک ملتی است که می خواهد با اقتدار در جبهه های علم حرکت کرده و مرزهای دانش را به پیش برد.

مشتاقانه منتظر دریافت نظرات شما دوستان عزیز هستیم