سهم جهان اسلام درتولیدعلم جهانی

سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(ISC) با اشاره به سه برابر شدن آمار تولیدات علمی کشورهای اسلامی نسبت به دهه قبل گفت: کشورهای اسلامی در سال ۲۰۰۹ جمعا ۶۳ هزار و ۳۴۲ مقاله ISI داشته‌اند که هنوز کمتر از میزان انتشارات بعضی از کشورهای تولیدکننده علم مانند آمریکا، چین، آلمان، ژاپن و انگلستان به تنهایی می‌باشد.
دکتر جعفر مهراد خاطرنشان کرد: کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی در سال ۲۰۰۰ میلادی تنها حدود ۱۸ هزار و ۳۹۱ مقاله‌ نمایه شده در ISI داشته‌اند.
رییس مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری تصریح کرد: آمریکا و چین هرکدام بیش از ۱۰۰ هزار مقاله، آلمان ۷۳ هزار، ژاپن ۶۶ هزار و انگلستان ۶۴هزار مقاله در سال ۲۰۰۹ میلادی منتشر کرده است. سهم کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی نیز اندکی بیشتر از ۶۳ هزار مقاله است.
ایران بیش از یک پنجم تولید علم جهان اسلام در سال ۲۰۰۹ را در اختیار دارد
نیمی از مقالات ISI جهان اسلام در ایران و ترکیه تولید می‌شود
به گفته مهراد، تحلیل انتشارات کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی به صورت مقاله پژوهشی نشان‌ می‌دهد که تولید انتشارات علمی در این کشورها هم عمدتا در دست چند کشور است به طوری که بیش از نیمی از مقالات (۵۲٫۷ درصد) مربوط به دو کشور عضو یعنی ترکیه و ایران است که کشور ترکیه ۳۱٫۶ درصد و ایران ۲۱٫۱ درصد سهم دارند. با اضافه کردن کشور مصر (۷ درصد)، مالزی (۶٫۲ درصد)، پاکستان (۵٫۳ درصد) این پنج کشور درحدود ۷۱٫۲ درصد از کل مقالات پژوهشی کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی را در اختیار دارند.
سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) ادامه داد: بعضی از کشورهای اسلامی در خاورمیانه و شمال آفریقا، آسیای جنوبی و آسیای شرقی و اقیانوسیه تقریبا عملکرد خوبی دارد در حالی که کشورهای عضو در آمریکای لاتین و جنوب صحرای آفریقا و آسیای مرکزی نقش عمده‌ای در تولید مقالات پژوهشی ندارند.
تولید علم سالانه ۱۰ کشور اسلامی کمتر از ۲۰ مقاله بوده است
وی تصریح کرد: ۱۰ کشور در بین کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی کمتر از ۲۰ مقاله در سال ۲۰۰۹ میلادی منتشر کرده‌اند. این کشورها در یک منطقه واقع نشده و در مناطق مختلف از گویان در آمریکای لاتین تا سومالی در پایین صحرای آفریقا، و از ترکمنستان در آسیای مرکزی تا مالدیو در جنوب پراکنده‌اند.
به گفته مهراد تعداد کشورهایی که کمتر از ۱۰۰ مقاله منتشر کرده‌اند به ۲۴ کشور عضو می‌رسد.
ارائه تنها هزار و ۹۲۲ مقاله در پرتولیدترین کشور جنوب صحرای آفریقا
وی خاطرنشان کرد: نیجریه تنها کشور پایین صحرای آفریقا است که یک‌هزارو ۹۲۲ مقاله منتشر کرده است. نزدیک‌ترین کشورها در منطقه عبارت است از اوگاندا و کامرون که هرکدام بیش از ۴۵۰ مقاله منتشر کرده‌اند.
هر یک میلیون مسلمان در سال ۲۰۰۹ حدود ۴۲ مقاله علمی تولید کرده‌اند
رییس مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری با تاکید بر این که بررسی رشد تعداد مقالات به نفر شاخص بهتری از تولید انتشارات علمی است، تصریح کرد: در سال ۲۰۰۰ کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی به طور متوسط تنها ۱۵ مقاله به ازای هر میلیون نفر تولید کرده اند در حالی‌که این تعداد در سال ۲۰۰۹ میلادی به ۴۲ مقاله افزایش یافته است که هنوز در مقایسه با بعضی از کشورها مانند کانادا (یک‌هزار و ۳۵۵)، انگلستان (یک‌هزار و۲۴۱)، آلمان (۸۹۴)، کره جنوبی (۶۸۲) و روسیه (۱۷۲) مقاله است.
به گفته مهراد ۴۹ کشور از مجموع ۵۷ کشور عضو سازمان کنفرانس اسلامی بر سرانه خود در این رابطه افزوده‌اند اما این افزایش در ۲۹ کشور عضو بیشتر از ۱۰ مقاله نیست.
ترکیه از لحاظ سرانه تولید علم در جایگاه نخست جهان اسلام است
رییس مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری خاطرنشان کرد: ترکیه در تولید علم با تولید ۲۰۵ مقاله به ازای هر یک میلیون نفر در جایگاه نخست قرار دارد. سپس به ترتیب ایران با (۱۶۱ مقاله)، تونس (۱۶۰ مقاله)، مالزی (۱۰۸ مقاله) و قطر (۱۰۳ مقاله) در مقام‌های دوم تا پنجم قرار دارند.
وی ادامه داد: چهار کشور دیگر یعنی بحرین، لبنان، امارات و اردن افزایشی بیش از ۵۰ مقاله به میلیون نفر را به ثبت رسانده‌اند. همچنین هشت کشور از ۵۷ کشور عضو یعنی کویت، سورینام، گویان، ترکمنستان، ازبکستان، موریتانی، توگو و کامرون با کاهش مقاله بر حسب میلیون نفر مواجه‌اند. بیشترین کاهش برای کویت با ۴۳ مقاله گزارش شده است. با وجود این، کویت در ارتباط با مقالات بر حسب میلیون نفر در جایگاه چهارم قرار دارد.
   ۱۳۸۹/۱۱/۲۵

مشتاقانه منتظر دریافت نظرات شما دوستان عزیز هستیم