رشد ۱۸ برابری مقالات برتر ایران در ۱۰ سال اخیر

به گزارش اداره روابط عمومی و همکاری های علمی بین المللی پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)، دکتر محمدجواد دهقانی، سرپرست  پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) اعلام کرد: سهم دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی از مقالات برتر تولید شده یکسان نیست و دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی کشور نیز از این قاعده مستثنی نیستند. پژوهشگران غالبا نام دانشگاه یا موسسه تحقیقاتی خود را با شکل های مختلفی در نتایج پژوهشی خود درج می کنند و این مسئله فقط مختص پژوهشگران کشور نبوده، بلکه یک مسئله جهان شمول است. این گوناگونی و هزینه بالای یکدست سازی این نام ها باعث می گردد تا بدست آوردن آمارهای دقیق از پایگاه های استنادی نیازمند پردازش های اضافی باشد. پایگاه طلایه داران علم آی.اس.آی (ISI/ESI) نیز از این قاعده مستثنی نیست. به همین دلیل برای اعلام تعداد مقالات برتر دانشگاه ها، کل این مقالات به صورت مجدد در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) مورد پردازش قرار گرفتند.

دهقانی اظهار داشت: مقالات برتر (Top papers) به گروه اندکی از مقالات اطلاق می شود که تعداد استنادهای زیادی را دریافت کرده اند. این مقالات را مقالات یک درصد و یک دهم درصد برتر نیز می نامند که شامل مقالات پراستناد و داغ می شود. مقالات برتر به دو دسته مقالات داغ (Hot papers) و مقالات پراستناد (Highly cited papers) تقسیم می شوند. مقاله داغ به مقاله ای اطلاق می شود که از لحاظ تعداد استنادهای دریافتی در رشته موضوعی خود در زمره مقالات یک دهم درصد برتر قرار گرفته است، در حالی که مقاله پراستناد در زمره مقالات یک درصد برتر قرار می گیرد. بازه زمانی برای محاسبه مقالات داغ دوماهه و برای مقالات پراستناد ده ساله است، بنابراین با توجه به متوسط تعداد استنادها در هر رشته، تمامی مقالات داغ، مقاله پراستناد نبوده و همچنین عکس این حالت نیز صادق است.

سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) افزود: نویسندگان مقالات برتر لزوما در زمره نخبگان علمی قرار نمی گیرند. حدود ۱۱۵۳۰محقق از سرتاسر دنیا در  ۹۵۶ پژوهش برتر ثبت شده به نام جمهوری اسلامی ایران مشارکت داشته اند که فقط شامل محققان ایرانی نمی گردند و از این تعداد ۱۴۲۲ محقق متعلق به ایران و ۱۰۱۰۸ محقق مربوط به سایر کشورها هستند.

دهقانی تصریح کرد: مقالاتی که با مشارکت محققانی از چندین کشور انجام می شوند شانس بیشتری برای تبدیل شدن به مقالات برتر دارند، همچنین پژوهش های گروهی نیز از وضعیت مشابهی برخوردارند. حدود ۴۴ مقاله از مجموع ۹۵۶ مقاله برتر ایران به وسیله گروه های تحقیقاتی بین ۱۲۶۱ تا ۳۰۸۳ نفر انجام شده و نیز ۷۰ مقاله تولید شده حاصل فعالیت گروه های تحقیقاتی بین ۱۰ تا ۷۱۳ پژوهشگر بوده است. همچنین تعداد ۱۶۹ مقاله ماحصل مشارکت ۵ تا ۹ نویسنده بوده و ۶۱۱ مقاله دیگر نتیجه فعالیت های پژوهشی ۲ تا ۴ نویسنده بوده اند. در نهایت، ۶۲پژوهش نیز به صورت تک نفری هدایت شده است. غالب گروه های تحقیقاتی بزرگ از پژوهشگرانی از چندین کشور مختلف تشکیل شده اند.

وی افزود: هر چند لفظ مقالات برتر مصطلح است، اما مدارک مختلفی که در حوزه های علمی تولید می شوند، می توانند به مقالات برتر یا مدارک برتر تبدیل شوند. شاید علت استفاده از لفظ مقاله برتر به این دلیل است که مقالات نسبت به سایر مدارک استناد بالاتری دریافت می کنند و همچنین مدرک غالب هستند. تحلیل مدارک برتر در سطح بین المللی نشان می دهد که ۸۹% آنها را مقالات پژوهشی تشکیل می دهند. همچنین، ۱۱% از مقالات برتر شامل مقالات مروری می شود. تحلیل مدارک کشور نیز نشان می دهد که تعداد ۸۵۳ مقاله پژوهشی و ۱۰۳ مقاله مروری، مقالات برتر کشور را تشکیل داده اند.


دهقانی در ادامه افزود: به هر ترتیب تعداد مقالات کشور در طول سال های گذشته به طور مرتب افزایش یافته است.  به طوریکه بر اساس اطلاعات مستخرج از پایگاه طلایه داران علم آی.اس.آی (ISI/ESI) در تاریخ ۳۱/۶/۹۴  در سال ۲۰۰۵ میلادی تنها تعداد ۱۳ مقاله برتر در پایگاه استنادی ثبت گردیده است. تعداد این مقالات درسال ۲۰۱۱ میلادی به ۸۹ و در سال ۲۰۱۲  میلادی به ۱۱۱و در سال ۲۰۱۳ میلادی به ۱۵۳ و در نهایت در سال  ۲۰۱۴ میلادی به ۲۴۵ مورد افزایش یافته است. بنابراین، بر اساس آمار موجود، پژوهشگران کشور باعث رشد ۱۸ برابری مقالات برتر ( پراستناد و داغ) در ۱۰ سال اخیر شده اند. همچنین از ابتدای سال ۲۰۱۵ میلادی تاکنون ۶۸ مقاله برتر توسط نویسندگان کشور در پایگاه طلایه داران علم آی.اس.آی (ISI/ESI) به ثبت رسیده است.

سرپرست ISC گفت: بر اساس اطلاعات مستخرج از پایگاه طلایه داران علم آی.اس.آی (ISI/ESI) از سال ۲۰۰۵ میلادی تاکنون (۳۱/۶/۹۴) تعداد۹۵۶ مقاله برتر به نام جمهموری اسلامی به ثبت رسیده است. تعداد ۱۹۶ مقاله برتر متعلق به دانشگاه های آزاد اسلامی و واحدهای وابسته می باشدکه البته در کلیه موارد مقالات ثبت شده می توانند با مشارکت سایر دانشگاه ها یا موسسات تحقیقاتی داخلی یا خارجی انجام شده باشند.

دهقانی ادامه داد:  در بین دانشگاه های پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی، اصفهان، مشهد، مازندران و علوم پزشکی بقیه الله دارای بیشترین تعداد مقالات برتر بوده و در میان دانشگاه های جامع دانشگاههای تهران، تربیت مدرس، شیراز، تبریز، مازندران، فردوسی مشهد، بوعلی سینا و شهید بهشتی دارای بیشترین تعداد مقالات برتر بوده اند. همچنین در بین دانشگاه های صنعتی دانشگاههای  صنعتی شریف، صنعتی امیرکبیر، علم و صنعت ایران، صنعتی اصفهان، صنعتی نوشیروانی بابل، صنعتی شیراز، خواجه نصیر طوسی، صنعت نفت، تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته و صنعتی سهند بیشترین تعداد مقالات برتر را منتشر کرده اند.

وی گفت: در میان پژوهشگاهها، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، انستیتو پاستور ایران، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری، پژوهشگاه صنعت نفت، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته علوم محیطی دارای بیشترین تعداد مقالات برتر در بین پژوهشگاه های کشور بوده اند.

فهرست دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی کشور با حداقل دو مقاله برتر((ESI) ۳۱/۶/۱۳۹۴
نام دانشگاه/موسسه تحقیقاتیتعداد مقالات برتر
در هردانشگاه
دانشگاه های علوم پزشکیدانشگاه علوم پزشکی تهران۵۵
دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی۱۶
دانشگاه علوم پزشکی اصفهان۱۵
دانشگاه علوم پزشکی مشهد۱۰
دانشگاه علوم پزشکی مازندران۷
دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله۶
دانشگاه علوم پزشکی تبریز۵
دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، دانشگاه علوم پزشکی کرمان۴
دانشگاههای علوم پزشکی شیراز،کردستان و زاهدان۳
دانشگاههای علوم پزشکی اراک، زنجان، سمنان،  قزوین و علوم بهزیستی و توانبخشی۲
پژوهشگاه ها، مراکز
و  موسسات تحقیقاتی
پژوهشگاه دانش‌های بنیادی۵۸
انستیتو پاستور ایران، پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری۱۰
پژوهشگاه صنعت نفت، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته علوم محیطی۵
پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران،
پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، جهاد دانشگاهی، بنیاد ملی نخبگان
۴
پژوهشگاه مواد و انرژی۳
پژوهشکده علوم بهداشتی (جهاد دانشگاهی)،موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
، موسسه پژوهشی علوم و فناوری رنگ و پوشش،
مرکز تحقیقات نجوم و اختر فیزیک مراغه،
مرکز مشاوره ژنتیک پزشکی مشهد (جهاد دانشگاهی خراسان رضوی)،
مرکز پاتولوژی و ژنتیک کریمی نژاد – نجم آبادی،  شرکت صنایع شیر ایران (پگاه)
، سازمان زمین شناسی ایران،
سازمان انرژی اتمی ایران، پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات
۲
دانشگاه آزاد اسلامی( کلیه واحدهای مربوطه)۱۹۶
دانشگاه های جامعدانشگاه تهران۵۷
دانشگاه تربیت مدرس۴۳
دانشگاه شیراز۳۵
دانشگاه تبریز۳۴
دانشگاه مازندران۳۲
دانشگاه فردوسی مشهد۳۰
دانشگاه بوعلی سینا همدان۲۱
دانشگاه شهید بهشتی۱۹
دانشگاههای پیام نور،  شهید مدنی آذربایجان  و رازی کرمانشاه۱۶
دانشگاه یاسوج۱۵
دانشگاه کاشان۱۴
دانشگاه سمنان۱۳
دانشگاه قم۱۲
دانشگاههای اصفهان و بین المللی امام خمینی (ره)۱۰
دانشگاه شهرکرد۹
دانشگاههای شهید باهنر کرمان، خوارزمی، یزد،
دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان
۸
دانشگاههای الزهرا(س)، گیلان و تفرش۶
دانشگاههای ایلام، شهید چمران اهواز،  محقق اردبیلی و
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
۴
دانشگاههای ارومیه، بیرجند، خلیج فارس ، زنجان،
گلستان، کردستان، شاهرود،
سیستان و بلوچستان ومراغه
۳
دانشگاههای دامغان، شاهد، دانشگاه غیر انتفاعی شمال
و  موسسه آموزش عالی مازیار
۲
دانشگاه های صنعتیدانشگاه صنعتی شریف۹۲
دانشگاه صنعتی امیرکبیر۸۳
دانشگاه علم و صنعت ایران۷۰
دانشگاه صنعتی اصفهان۶۸
دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل۵۹
دانشگاه صنعتی شیراز۲۳
دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی۱۶
دانشگاه صنعت نفت۱۵
دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته۹
دانشگاه صنعتی سهند۸
موسسه آموزش عالی صنعتی مازندران۶
دانشگاه صنعتی مالک اشتر، صنعتی ارومیه
و مجتمع آموزش عالی اسفراین
۴
دانشگاه صنعتی کرمانشاه۳
دانشگاه علوم و فنون مازندران۲
   ۱۳۹۴/۷/۶ ۱۱:۴۵

مشتاقانه منتظر دریافت نظرات شما دوستان عزیز هستیم