با ابتکاری تازه در عرصه علم سنجی جهانی

رییس پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) از راه‌اندازی «نظام اطلاعات و آمار تولید علم ایران» در قالب وب‌سایتی ویژه جهت اعلام روزانه تولیدات علمی نمایه شده ایران در پایگاه‌های ISC و ISI خبر داد.
دکتر جعفر مهراد اظهار کرد: پایگاه استنادی علوم جهان اسلام به درخواست معاونت پژوهشی و فناوری وزارت علوم و به منظور اطلاع رسانی به جامعه علمی کشور در خصوص میزان تولیدات علم دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی، سیستمی را طراحی کرده که براساس آن تولیدات علمی نمایه شده ایران در پایگاه‌های ISI و ISC به صورت روزانه نمایش داده می‌شود.
وی با اشاره به اهمیت اطلاعات در ارزیابی فعالیتهای پژوهشی اظهار کرد: در حال حاضر طراحی چنین سیستم‌هایی عمدتا مبتنی بر نیاز کشورهای تولید کننده این پایگاه‌های اطلاعاتی صورت می‌گیرد که پایگاه های ISI و Scoups از این نمونه‌اند. نتیجه این امر عدم سهولت در به کارگیری این ابزارها جهت ارزیابی عملکرد پژوهشی به صورت گسترده است.
مهراد با بیان این که در حال حاضر در سطح کشور وهمچنین در جهان اسلام نظام آماری وجود ندارد که به شایستگی با توجه به برون دادهای پژوهشی در سطح بین‌المللی امکان مقایسه و ارزیابی به منظور تعیین جایگاه و بهبود مستمر عملکرد را فراهم کند، خاطرنشان کرد: هر چند این ضعف در سطح دانش ملی در این کشورها با حضور ISC برطرف شده است اما بخش مشارکت بین‌المللی همچنان مورد غفلت واقع شده بود. پایگاه استنادی علوم جهان اسلام هم اکنون در حوزه‌ای عمل می کند که به ارائه استانداردهای جدید در حوزه علم سنجی و ارزیابی عملکرد پژوهشی در سطح بین‌المللی اقدام کرده است.
وی افزود: پایگاه اینترنتی نظام اطلاعات و آمار تولید علم ایران (ISC Worlds Scientific Contribution reports) به گونه‌ای طراحی شده که مقایسه تولیدات علم ایران در دو نظام استنادی علوم جهان اسلام (ISC) و موسسه بین‌المللی اطلاعات علمی (ISI) را امکان‌پذیر کرده و دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی می‌توانند با توجه به این سیستم عمل ارزیابی و خود مقایسه‌ای را انجام دهند تا دانشگاه‌های پیشتاز را بشناسند.
این نظام که در دسترس سیاست‌گذاران علمی کشور، کشورهای اسلامی وهمچنین ابزاری کارآمد برای تمام کشورهای دنیاست در دو بخش عمده به ارائه تمام انتشارات علمی و موثرترین آنها در مجلات معتبر علمی دنیا می‌پردازد. تحلیل توسعه علمی نه تنها با مقایسه با متوسط‌های جهانی تولید علم بلکه با در نظر گرفتن جایگاه کشور در بین کشورهای منطقه به خوبی از طریق این ابزار میسر می‌باشد.
مهراد با بیان این که این نظام، اطلاعات جهانی را از سال ۲۰۰۰ دسترس پذیر کرده است گفت: این ابزار که حاصل پردازش ۱۶ هزار نشریه از معتبرترین نشریات علمی بین‌المللی و ۱۷ میلیون مدرک است، سیاستگذاران علمی کشور را قادر می‌کند علاوه بر فعالیت مرسوم به تعقیب بخشی از تولیدات علمی بپردازند که در زمره موثرترین تولیدات علمی بین‌المللی است.
رییس پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) خاطرنشان کرد: این ابزار تولیدات علمی بین‌المللی را به حوزه‌های۱، ۱۰، ۲۰ و ۵۰ درصد برتر دنیا تقسیم کرده است؛ بدین ترتیب به جای نگاه مطلق به تولید علم ایران یا هر کشور دیگری، قادر خواهیم بود که میزان اثرگذاری خود را در سطح منطقه یی و بین‌المللی درک کرده و به برنامه‌ریزی درجهت ارتقاء علمی بیش از پیش بپردازیم.
به منظور تسهیل در تحلیل، اطلاعات مقالات در دو طبقه‌بندی کلان و ریز قابل پردازش می‌باشند. لذا طبقه‌بندی‌های ۲۲ گانه و پنج‌گا نه ارائه شده است.
به گفته وی، این طبقه‌بندی امکان تحلیل نقاط قوت و ضعف در حوزه‌های مختلف رشته‌های موضوعی را فراهم می‌کند و به منظور استفاده‌های ملی، امکان تحلیل و تعیین جایگاه کشور در بین کشورهای عضو OIC ،OPEC (اسلامی) و همچنین کشورهایی که به لحاظ اقتصادی در یک دسته قرار می‌گیرند فراهم شده است.
مهراد تصریح کرد: این ابزار به ما نشان خواهد داد که در طول زمان در کارنامه علمی بین‌المللی از چه بخشی از منابع کشور استفاده نشده و متوسط نسبت تعداد استنادها به مقالات در هر حوزه موضوعی چگونه است. همچنین با ارائه دسته‌بندی جدا برای کشورهای OECD (سازمان همکاری اقتصادی و توسعه) تحلیل وضعیت این کشورها در جهت آگاهی از وضعیت موجود به راحتی از طریق این ابزار توانمند فراهم کرده شده است.
رییس پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) در پایان با بیان این که تاکنون ابزاری که مبتنی بر این اطلاعات در سطح بین‌المللی قادر باشد چنین دید کلان و منحصر به فردی را برای سیاست‌گذاران علمی فراهم بیاورد وجود نداشته است تصریح کرد: این نظام از ابتکارات پایگاه استنادی علوم جهان اسلام در راستای ارائه شاخص‌های علمی جدید به دنیای علم در سطح بین‌المللی و از افتخارات جمهوری اسلامی ایران و کشورهای اسلامی می‌باشد.
   ۱۳۹۰/۳/۱۱

مشتاقانه منتظر دریافت نظرات شما دوستان عزیز هستیم